Wat is een onpersoonlijk werkwoord?

onpersoonlijk werkwoord Nederlands symbool icoonOnpersoonlijke werkwoorden zijn werkwoorden die niet naar een persoon of zaak verwijzen. Daarom hebben ze altijd een derde persoon enkelvoud, ‘het’, als onderwerp. Bijvoorbeeld:

  • Regenen – het regent
  • Gebeuren – het gebeurt

Minder vervoegingen

Onpersoonlijke werkwoorden hebben alleen vervoegingen met de derde persoon enkelvoud. Altijd in met het onbepaald voornaamwoord ‘het’.

werkwoordtegenwoordige tijd (o.t.t.)verleden tijd (o.v.t.)voltooid tegenwoordige tijd (v.t.t.)
regenenhet regenthet regendehet heeft geregend
sneeuwenhet sneeuwthet sneeuwdehet heeft gesneeuwd
schemerenhet schemerthet schemerdehet heeft geschemerd
dooienhet dooithet dooidehet heeft gedooid

Vormen van het werkwoord zoals ‘ik regen’, ‘hij sneeuwt’ of ‘zij schemerden’ bestaan niet!

Geen gebiedende wijs

Onpersoonlijke werkwoorden hebben geen concrete ‘wie’ of ‘wat’ als onderwerp. Daarom bestaat de gebiedende wijs van onpersoonlijke werkwoorden niet. Er is geen iemand of iets die je een opdracht kunt geven als: regen!, sneeuw!, schemer! of dooi!.

Samengestelde werkwoorden soms niet onpersoonlijk

Een onpersoonlijk werkwoord gecombineerd met een voorvoegsel kan een, samengesteld, werkwoord opleveren dat niet meer onpersoonlijk is. Voorbeelden:

werkwoordo.t.t.o.v.t.v.t.t.
beregenenik beregenzij beregendende akker is beregend
insneeuwenjij sneeuwt inzij sneeuwde inde bergdorpen zijn ingesneeuwd
ontdooienik ontdooizij ontdooidede koelkast is ontdooid

Controleren of een werkwoord onpersoonlijk is?

Dat kan direct met onze werkwoordspelling webapp. Maar het is nog makkelijker als je alle vervoegingen van alle Nederlandse werkwoorden op je smartphone hebt.